Usługi Poradnictwo Szkolenia Komputerowe Wojciech Dobrzycki

Arkusz interaktywny: Przekroje konstrukcji nawierzchni – ruch osobowy do 3,5 t (oś 115 kN)


1. Podstawa prawna – co przepisy mówią o ruchu osobowym

•         Droga publiczna, także ta z ruchem osobowym. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 24.06.2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. 2022 poz. 1518), § 76 ust. 1: każdą nawierzchnię, po której mogą poruszać się pojazdy inne niż rowery, hulajnogi elektryczne i UTO, projektuje się na nacisk osi co najmniej 115 kN. Przepis nie przewiduje wyjątku dla dróg z ruchem wyłącznie osobowym.

•         § 76 ust. 2–4: do wymiarowania liczy się wyłącznie pojazdy o DMC > 3,5 t, przeliczone na równoważne osie standardowe. Samochody osobowe do 3,5 t praktycznie nie zużywają konstrukcji; decyduje sporadyczny ruch ciężki (śmieciarka, wozy straży, dostawy, pługi). Dlatego droga z ruchem osobowym trafia do najniższych kategorii: KR0 (ruch bardzo lekki) albo KR1.

•         § 76 ust. 6: rodzaj konstrukcji i materiały dobiera się na podstawie analizy kosztów i korzyści w cyklu życia drogi; gdy analiza jest niemożliwa lub nieuzasadniona, dopuszcza się inne kryteria.

•         § 75: konstrukcja ma przenieść obciążenia przez okres użytkowania; na terenach górniczych potrzebne są zabezpieczenia. § 24 ust. 1: utwardzone pobocze i opaska mają tę samą konstrukcję co jezdnia. § 52 ust. 5: stanowiska dla pojazdów z kartą parkingową i dojścia do nich mają nawierzchnię twardą.

•         Zmiana rozporządzenia Dz.U. 2025 poz. 1352 (od 22.10.2025): sprawdziłem jej treść – nie zmienia § 24, § 75 ani § 76. Dodaje m.in. definicję jezdni manewrowej (§ 4 pkt 6a), wymóg geometrii jezdni manewrowej (§ 52 ust. 6) i prowadzenie ruchu pieszych po jezdni w strefie zamieszkania (§ 28 ust. 5).

•         Drogi wewnętrzne (osiedlowe drogi, parkingi i place poza pasem drogi publicznej – art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych) nie podlegają wprost rozporządzeniu drogowemu; ich budowa należy do zarządcy terenu (art. 8 ust. 2). Rekomendowane katalogi są dla nich rozsądnym punktem odniesienia.

•         Droga pożarowa: jeśli droga osiedlowa lub parking jest jednocześnie drogą pożarową, rozporządzenie MSWiA z 24.07.2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030) wymaga przejazdu pojazdów o nacisku osi co najmniej 100 kN i szerokości min. 3,5 m (§ 13 ust. 2). Konstrukcja „osobowa” musi to przenieść.

•         Ustawa o drogach publicznych, art. 41b ust. 1: po drogach publicznych o nawierzchni innej niż bitumiczna, betonowa, kamienna lub klinkierowa (w tym kostkowa lub płytowa) dopuszcza się ruch pojazdów o nacisku osi napędowej do 8 t.

•         Źródła grubości warstw (rozporządzenie ich nie podaje) – wzorce i standardy rekomendowane przez Ministra Infrastruktury:

o        WR-D-63 Katalog typowych konstrukcji nawierzchni jezdni przeznaczonych do ruchu bardzo lekkiego oraz innych części dróg (wersja 02, od 01.10.2026) – KR0, parkingi i jezdnie manewrowe, ciągi piesze;

o        WR-D-61 Katalog typowych konstrukcji nawierzchni podatnych i półsztywnych (wersja 01, od 17.07.2025) – KR1 i wyżej.

o        Wzorce nie są przepisami techniczno-budowlanymi, ale są uznanym sposobem wykazania zgodności z § 75–76.

2. Kategorie ruchu dla ruchu osobowego

Kategoria

Ruch projektowy

Typowe zastosowanie przy ruchu osobowym

Wymagany E2 na spodzie górnych warstw

KR0

N100 ≤ 0,030 mln osi 100 kN (N115 ≤ 0,018 mln)

jezdnie z ruchem bardzo lekkim: dojazdy do posesji, ulice osiedlowe, strefy zamieszkania

≥ 80 MPa

KR1

0,03 < N100 ≤ 0,09 mln

parkingi i jezdnie manewrowe tylko dla samochodów osobowych (WR-D-63 tab. 6.11.1); drogi lokalne z bardzo małym udziałem ciężkich

≥ 80 MPa

KR2 (dla porównania)

0,09 < N100 ≤ 0,50 mln

parkingi osobowe ze sporadycznym wjazdem ciężarówek lub autobusów (WR-D-63 tab. 6.11.1)

≥ 80 MPa

Wskazówki doboru:

•         Sam ruch samochodów do 3,5 t nie podnosi kategorii. Kategorię wyznacza liczba przejazdów pojazdów > 3,5 t (współczynniki przeliczeniowe dla osi 115 kN w WR-D-63 tab. 6.5.1: samochód ciężarowy 0,294, z przyczepą 1,058, autobus 0,706).

•         Jeżeli droga ma być drogą pożarową lub obsługą śmieciarki, przyjmij co najmniej KR1; KR0 zostaw dla typowego ruchu bardzo lekkiego.

•         Drogi rowerowe i ciągi wyłącznie piesze nie są objęte wymogiem 115 kN (§ 76 ust. 1 dotyczy nawierzchni dla pojazdów innych niż rowery, hulajnogi i UTO); WR-D-63 dla nich nie ustala obciążenia projektowego, uwzględniając jedynie sporadyczny przejazd sprzętu utrzymaniowego i aut do 3,5 t.

3. Nawierzchnie asfaltowe

Grubości w cm. Dla KR0 WR-D-63 podaje jeden pakiet warstw asfaltowych (ścieralną i ewentualnie wiążącą dzieli się wg wymagań technologicznych, h_min ≥ 3D kruszywa). Dla KR1–KR2 wartości wg WR-D-61 tablice 9.1–9.7 (te same są w WR-D-63 tab. 9.4.1 dla parkingów).

KR0 – jezdnie dla ruchu bardzo lekkiego (WR-D-63 tab. 9.2.1)

Wariant

Warstwy asfaltowe

Podbudowa zasadnicza

Σ

A0-N – kruszywo niezwiązane

7

17 mieszanka niezwiązana C90/3

24

A0-H – mieszanka związana spoiwem hydraulicznym

7

15 MZSH C3/4

22

A0-G – grunt stabilizowany spoiwem

7

17 GSSH C1,5/2

24

A0-E – recykling na zimno

6

15 MMCE lub mieszanka z asfaltem spienionym

21

Na spodzie podbudowy E2 ≥ 80 MPa; na podbudowie z C90/3 E2 ≥ 100 MPa.

KR1 i KR2 (WR-D-61; WR-D-63 tab. 9.4.1 dla parkingów)

Wariant

KR1: ścieralna / wiążąca / podbudowa

Σ KR1

KR2: ścieralna / wiążąca / podbudowa

Σ KR2

A1 – AC + C90/3

4 / 5 / 20 C90/3

29

4 / 8 / 20 C90/3

32

A2 – AC + C50/30

4 / 5 / 22 C50/30

31

4 / 8 / 22 C50/30

34

B – pełna grubość AC

4 / – / 10 AC

14

4 / 6 / 8 AC

18

C – AC + MZSH

4 / 5 / 18 MZSH

27

4 / 7 / 20 MZSH

31

D – AC + grunt stabilizowany

4 / 5 / 18 GSSH

27

4 / 7 / 20 GSSH

31

E – AC + recykling na zimno

3 / 5 / 15 MCE

23

4 / 8 / 15 MCE

27

Warianty A3 (kruszywo CNR) i D katalog dopuszcza tylko dla KR1–KR2. Kruszywo C50/30 lub CNR można stosować zamiast C90/3, zwiększając grubość podbudowy o 2 cm (C50/30) lub 5 cm (CNR); CNR tylko dla KR0–KR2 (WR-D-63 pkt 9.1(15)).

Typowe mieszanki (do potwierdzenia w STWiORB): ścieralna AC 8 S lub AC 11 S, wiążąca AC 11 W lub AC 16 W, podbudowa AC 16 P lub AC 22 P, asfalt 50/70.

4. Nawierzchnie z kostki

WR-D-61 nie obejmuje kostki; wszystkie wartości poniżej pochodzą z WR-D-63. Grubości w cm.

Kostka betonowa

Wariant podbudowy

KR0 jezdnia (tab. 9.2.1): kostka / podsypka / podbudowa

Σ

KR1 parking (tab. 9.4.1)

Σ

KR2 parking (tab. 9.4.1)

Σ

K-N – C90/3

8 / 3 / 17

28

8 / 3 / 19

30

8 / 3 / 30

41

K-H – MZSH C3/4

8 / 3 / 15

26

8 / 3 / 17

28

8 / 3 / 22

33

K-G – grunt stabilizowany spoiwem

8 / 3 / 17 (C1,5/2)

28

8 / 3 / 19

30

8 / 3 / 25

36

Kostka kamienna

Wariant

KR0 jezdnia 9/11: kostka / podsypka / podbudowa

Σ

KR0 jezdnia 15/17

Σ

KR1 parking 9/11 (tab. 9.4.1)

Σ

C90/3

9/11 / 5 / 17

31–33

15/17 / 5 / 15

35–37

9/11 / 5 / 19

33–35

MZSH C3/4

9/11 / 5 / 15

29–31

15/17 / 5 / 15

35–37

9/11 / 5 / 17

31–33

GSSH C1,5/2

9/11 / 5 / 17

31–33

15/17 / 5 / 15

35–37

–

–

Mieszanka recyklingu na zimno pod kostką – nie stosuje się.

Podsypka i spoiny (WR-D-63 pkt 11.5.2–11.5.3): na podbudowie niezwiązanej – podsypka z mieszanki niezwiązanej; na podbudowie związanej – cementowo-piaskowa 1:4 o wytrzymałości ≥ 14 MPa (o ile projektant nie postanowi inaczej). Spoiny kostki betonowej – mieszanka niezwiązana; kostki kamiennej – zależnie od rodzaju podsypki.

Kostka kamienna – wymiar (pkt 9.1(19)): kostkę 9/11 można zmniejszyć tylko w projekcie indywidualnym; kostkę 15/17 można zastąpić większą bez zmiany pozostałych warstw. Na rondach kostka kamienna co najmniej 15/17 (pkt 5.5(4)).

5. Dolne warstwy, mrozoodporność i uwagi

Dolne warstwy dla KR1–KR2 (WR-D-61 tablica 8.4, wymagane E2 ≥ 80 MPa)

Oznaczenia: WM – warstwa mrozoochronna, WUP – warstwa ulepszonego podłoża. Grubości w cm. Na gruncie G1 dolne warstwy nie są potrzebne.

Grupa podłoża

Typ 10 (nie stosuje się, gdy wymagana jest warstwa odsączająca)

Typ 11

Typ 12

G1

–

–

–

G2

WM 15 (związana spoiwem / grunt stabilizowany)

WM 15 (związana)

WM 22 (niezwiązana lub grunt niewysadzinowy)

G3

WM 22 (związana)

WM 15 (związana) + WUP 22 (mieszanka niezwiązana)

WM 22 (niezwiązana) + WUP 15 (grunt stabilizowany)

G4

WM 30 (związana)

WM 20 (związana) + WUP 25 (mieszanka niezwiązana)

WM 22 (niezwiązana) + WUP 24 (grunt stabilizowany)

Dla KR0 dolne warstwy dobiera się wg WR-D-63 rozdz. 8 (wymagane E2 ≥ 80 MPa pod górnymi warstwami); tablic dla KR0 nie odczytałem, rysunek interaktywny pokazuje dla KR0 rozwiązania z tablicy 8.4 jako orientacyjne.

Mrozoodporność (WR-D-61 tablica 10.1)

KR

G2

G3

G4

KR1

0,40 hz

0,50 hz

0,60 hz

KR2

0,45 hz

0,55 hz

0,65 hz

hz – głębokość przemarzania wg PN-81/B-03020. Warstwa odsączająca przy wysokiej wodzie gruntowej: min. 15 cm dla KR1–KR2.

Uwagi

•         Ruch osobowy nie zwalnia z wymogu 115 kN na drodze publicznej; najmniejsza typowa konstrukcja to KR0 z WR-D-63.

•         Droga pożarowa (100 kN) i dojazd śmieciarki: przyjmuj co najmniej KR1.

•         Parkingi osobowe z częstym manewrowaniem: WR-D-63 przypisuje KR1; przy sporadycznym wjeździe ciężarówek lub autobusów – KR2.

•         Na drogach dla pieszych kostka betonowa jest nawierzchnią podstawową; na drogach dla rowerów WR-D-63 nie dopuszcza kostki betonowej ani kamiennej (wyjątek 100–150 m przy włączeniach do istniejących nawierzchni) – pkt 9.6.

•         Na skrzyżowaniach grubości przyjmuje się dla najbardziej obciążonego wlotu (WR-D-63 pkt 9.7).

Źródła

•         Rozporządzenie MI z 24.06.2022, Dz.U. 2022 poz. 1518, § 24, § 52, § 75, § 76 – https://eli.gov.pl/eli/DU/2022/1518/ogl

•         Rozporządzenie zmieniające, Dz.U. 2025 poz. 1352 – https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/1352/ogl

•         Ustawa o drogach publicznych, art. 8 i art. 41b (t.j. Dz.U. 2025 poz. 889) – https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/889/ogl

•         Rozporządzenie MSWiA z 24.07.2009 w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030, § 13 – https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2009/1030/text.pdf

•         WR-D-63 (v02, 01.10.2026), tab. 9.2.1 i 9.4.1 – https://www.gov.pl/attachment/f9770345-61c9-4107-9f36-dd030682b1de

•         WR-D-61 (v01, 17.07.2025), tablice 8.4, 9.1–9.7, 10.1 – https://www.gov.pl/attachment/20d9962d-1f89-419d-8080-cff54d14e30f